1a. Chojnice - Brama Człuchowska.
Nad starówką Chojnic dominuje gotycka wieża z pierwszej połowy XIV w., przebita arkadowym przejazdem. Początkowo służyła za wieżę obserwacyjna i bramę wjazdową do miasta. W XVII i XVIII w. wykorzystywana była jako więzienie. Obecnie w jej wnętrzach jest muzeum Historyczno-Etnograficzne, którego z uwagi na błąd podanych godzin otwarcia w przewodniku nie udało się nam zobaczyć ..., następnym razem na pewno to nadrobimy.
Dojazd: Chojnice, ul. Podmurna 15. Cena wstępu: normalny 5zł, ulgowy 3zł.. | 
Pod bramą. |
Rynek -fontanna przed ratuszem. | 1b. Chojnice - rynek i kościoły.
Nie marnując czasu poszliśmy na Chojnicki rynek, który otaczają domy z XVIII i XIX wieku, o elewacjach zdobionych typowymi dla Kaszub ornamentami roślinnymi i aniołkami. W północnej pierzei stoi neogotycki ratusz o interesującej fasadzie a prze nim wspaniała fontanna. Wschodnią część starówki zajmują dwie świątynie: majestatyczna bazylika Ścięcia Jana Chrzciciela, z XIV w., oraz wysmykły i delikatny kościół Zwiastowania NMP.
Dojazd: Chojnice, na wprost Bramy Człuchowskiej. Cena wstępu: bezpłatny. |
2. Klasztor w Zamartem.
Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny ufundował w roku 1766 kasztelan Jan Grabowski, którego serce pośmiertnie zostało w murowane w ścianę kościoła. Kasztelan sprowadził do Zamartego zakon Bernardynów, który zbudował także obiekty klasztorne. Prace budowlane wewnątrz kościoła przez kilka lat wykonywali rzemieślnicy z Czech, którym świątynia zawdzięcza swój niepowtarzalny rokokowy wygląd. Jest to z pewnością jeden z najpiękniejszych kościołów na Kaszubach, zaś jego wnętrze do złudzenia przypomina bogate bawarskie świątynie. W podziemnej krypcie, którą dzięki uprzejmości dzisiejszych zamieszkujących tu zakonników Karmelitów Bosych, udało się nam zwiedzić, spoczywa trumna ze zwłokami założyciela Jana Grabowskiego.
Dojazd: drogą 212 z Chojnic lub 22 z Człuchowa. Cena wstępu: co łaska na remont kościoła. | 
Podziemna krypta ze zwłokami założyciela klasztoru. |
Wieża zamkowa. | 3. Człuchów -zamek.
Ruiny krzyżackiej twierdzy wyglądają jakby unosiły sie nad miastem. Potężny czworobok masywnych murów zamku wysokiego, sięgający 5-6metrów wysokości, osiadł na skraju rozdzielającego jeziora wzgórza. Naroże waroni zajmuje 50-metrowa ośmioboczna wieża. Juz spod zamkowej bramy widać ładny kawałek miasta, jeszcze lepsza panorama rozciąga się za szczytu wieży. Północne skrzydło tworzy prosta bryła kościoła, wzniesiona w XIX w. na fundamentach zamkowej kaplicy, dziś zaadaptowanego na galerię sztuki.
Dojazd: Człuchów, droga 22 z Gdańska, 25 ze szczecina. Cena wstępu: normalny 3,50zł, ulgowy 2,50zł. |
4a. Stacja Canpol -przerwa obiadowa.
W pobliżu Człuchowa jest stacja BP Canpol z Mini Zoo, bardzo rozbudowana i urozmaicona -pełna frajda dla dzieci a i dorośli się nie nudzili. W restauracji wewnątrz są kolumny egipskie, płyty kamienne, obrazy, sala rycerska, ogromne koło młyńskie i inne eksponaty. Dla dzieci jest plac zabaw, a do jedzenia pełen wybór potraw kuchni (wraz z grilowanymi potrawami i wyszukanymi z różnych krajów). Co do cen to dość umiarkowane, (no może cena surówki trochę przesadzona).
Dojazd: droga nr 22 na Gorzów Wielkopolski, 2km za Człuchowem. | 
Sala rycerska, jedna z wielu w restauracji. |
Największa atrakcją było karmienie zwierząt. | 4b. Stacja Canpol -Mini ZOO.
Mini Zoo przy stacji Canpolu to praktycznie w pełni profesjonalne zoo, z hipopotamem, zebrami, niedźwiedziem czy wielbłądem. Największą atrakcja jest jednak wybieg na którym dzieci mogą osobiście karmić oswojone zwierzęta, wcześniej zakupionym pokarmem (3zł). W odróżnieniu do tego wspaniałego pomysłu dość smutnie wygląda zaś mechanicznie napędzana karuzela z zamocowanymi kucykami, na których mogą jeździć dzieci. Ogólnie Mini Zoo to wspaniały pomysł i dobra zabawa.
Dojazd: droga nr 22 na Gorzów Wielkopolski, 2km za Człuchowem. |
5. Wymysłowo -Muzeum Indian Północnoamerykańskich im. Sat Okha.
Muzeum Kultury Indiańskiej im. Sat Okha powstało w 2000 roku z inicjatywy grupy zapaleńców, wywodzących się z Polskiego Ruchu Przyjaciół Indian i jest jedną z niewielu tego typu placówek w Europie. Mieści się w sercu Borów Tucholskich - wybranym przez p. Sat Okha - Długie Pióro /pol. Stanisław Supłatowicz/, syna wodza Indian z plemienia Szawanezów /Kanada/ i Polki, która uciekła z Syberii. Sat Okh to nie żyjący już (zm. 2003r) autor kilkunastu książek o tematyce indiańskiej, znany również z programów telewizyjnych. W zbiorach muzeum znajduje się spora liczba eksponatów przybliżających życie codzienne, duchowe a także sztukę pierwotnych Amerykanów. Znaleźć można tutaj przedmioty użytkowe, barwne stroje, akcesoria wojenne i obrzędowe. Praktycznie wszystkie eksponaty można dotykać, przymierzać i próbować, co stanowi dodatkowo wspaniałą frajdę. .
Dojazd: Z Tucholi w kierunku Śliwic, po ok. 2km za Tucholą w lewo (jest mało widoczna tablica informacyjna) drogą leśną do ośrodka Paradizo. Cena wstępu: normalny 5zł, ulgowy 3zł - w cenie jest interesująco opowiadający przewodnik. | 
Indianin jak żyw. |
Można przejść jednocześnie pod i nad rzeką. | 6. Fojutowo -akwedukt.
Niedaleko osady znajduje się unikalny zabytek architektury hydrotechnicznej, wzorowany na antycznych rzymskich budowlach - akwedukt, będący skrzyżowaniem dwóch cieków wodnych: Czerskiej Strugi (płynąca dołem) i Wielkiego Kanału Brdy (płynąca górą). Akwedukt w Fojutowie wybudowano w latach 1845-49. Zbudowany jest z kamienia oraz żółtej cegły spajanej zaprawą wapienną. Akwedukt ma 68 metrów długości i jest najbardziej masywną budowlą tego rodzaju w Polsce. Różnica pomiędzy lustrem wody Czerskiej Strugi a Wielkim Kanałem Brdy wynosi 11 metrów a długość sklepienia tunelu 49 m. Remont konstrukcyjny akweduktu wykonano w 1979 roku a obecny wygląd i kształt nadano mu podczas generalnego remontu w 2002 roku.
Dojazd: droga nr 237, odcinek między Tucholą a Czerskiem, na wysokości wsi Legbąd. Wstęp: wolny, parking bezpłatny. |
7. Odry -kamienne kręgi.
W pobliżu wsi Odry znajduje się rezerwat Kamienne Kręgi, największe w Polsce, a drugie w Europie, skupisko kamiennych kręgów, prawdopodobnie cmentarzysko Gotów z I i II wieku n.e. Znajduje się tam 10 całych kręgów i 2 częściowo zachowane. Kręgi liczą od 15 do 33 m średnicy. W każdym kręgu jest od 16 do 29 kamieni wystających z ziemi na 20 do 70 cm. Oprócz kręgów na terenie rezerwatu znajdują się także kurhany. W kręgach i kurhanach odkryto ponad 600 grobów. Od 15 września 1958 teren ten stanowi prawnie chroniony rezerwat przyrody. Stworzono go nie tylko dla zachowania obiektu archeologicznego, ale również w celu ochrony ponad 86 gatunków porostów (zwykle obserwowanych wyłącznie na terenach wysokogórskich), które odkryto na 300 głazach.
Dojazd: drogą z Czerska do wsi Odry, (w której też znajduje się małe muzeum kamiennych kręgów), lub przez las z Karsin. Wstęp: 3zł normalny, 2zł ulogowy, ale grupy mogą "wynegocjować" znaczny upust, parking bezpłatny. Muzeum we wsi: dorosli 3,5zł | 
Dzieci nabierają mocy. |
