OGÓLNE INFORMACJE O KOMPLEKSIE JEZIOR WDZYDZKICH

POWIERZCHNIA : Jeziora Wdzydzkie wraz ze Słupinkiem zajmują 1656 ha  (w tym 150,7 ha wysp). Około 80% brzegu jest pokryta  lasem

POŁOŻENIE : Powiat Kościerski

GMINY : Kościerzyna (Wdzydze Kiszewskie i jeziora Jelenie i Gołuń), Dziemiany (Jezioro Radolne), Karsina (przeważająca część Wielkiej Wody )

Cały kompleks położony na terenie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego–powstał w 1985 roku.

Gołuń

Powierzchnia 321 ha , maksymalna głębokość 18 m, długość 6 km , szerokość 1km.. Jezioro rynnowe, w przeszłości znane pod nazwą Golon lub Golun. Wraz z jeziorami Jelenim i Radolnem stanowi część północną jeziora Wdzydze – jego wschodnie ramię. Niecka jeziora otoczona równiną sandrową (sandr Wdy). Brzegi w części porośnięte lasem sosnowym. Wzdłuż północnego brzegu wiedzie pieszy Szlak Kaszubski (czerwony) , wzdłuż południowego i wschodniego – czarny Szlak Wdzydzki. Na jeziorze znajduje się jedna wyspa Trupczyn.

Jelenie

Powierzchnia  74 ha , maksymalna głębokość 18,8 m długość 2,8km. Razem z jeziorem Radolnym i jeziorem Gołuń tworzą tzw. Wdzydze Północne. Przez ludność miejscową zwane Jelenio (w przeszłości Gielino). Rynnowe, o południkowym przebiegu osi. Jego geneza wiąże się ściśle z postojem i erozyjną działalnością lodowca w czasie ostatniego ze zlodowaceń – bałtyckiego. Niecka jeziora otoczona równinami sandrowymi, sięgającymi 15,16 m nad poziom lustra wody; charakterystyczne klifowe brzegi. Gleby terenów bezpośrednio przylegających do jeziora w przeważającej części piaszczyste , o małej wartości rolniczej, porośnięte lasem sosnowym. Na jeziorze znajduje się jedna wyspa – Ostrówek. Wzdłuż brzegów Kaszubski Szlak turystyki pieszej (czerwony). Wdzydze Północne to tzw. „strefa buforowa” wobec akwenu południowego, neutralizująca zanieczyszczenia wprowadzane wodami od północy.

Radolne

Powierzchnia  135 ha , maksymalna głębokość 13,1 m , długość 3 km. W nazewnictwie lokalnym Redolnio. Zachodnie ramię „Krzyża Wdzydzkiego” . Razem z jeziorami Jelenim i Gołuń wchodzi w skład akwenu zwanego Wdzydze Północne. Rynnowe otoczone równiną sandrową , sięgającą 26 – 29 m ponad lustro wody. Gleby wokół jeziora piaszczyste, o małej wartości rolniczej. Brzegi w około 70% pokryte lasem. Od północy do zbiornika wpada rzeka Wda. Na południu zamieszkały półwysep Kozłowiec. Jezioro jest przepływowe wiedzie tędy kajakowy „Szlak Wdy”.

Słupinko

Powierzchnia  61,9 ha , maksymalna głębokość 4,2 m długość 2,9km , szerokość 475 m. Według niektórych źródeł piąty akwen w kompleksie jeziora Wdzydze. Wda łączy je z jeziorem Radolnem. Rynnowe brzegi w większości strome, zalesione. Dość dobrze rozwinięta linia brzegowa, mało urozmaicona powierzchnia dna. Roślinność wynurzona porasta ponad 80% długości brzegu. Jest to głównie trzcina, pałka, sitowie, turzyce. W niewielkim stopniu wykorzystywane rekreacyjnie. Przebiega tędy kajakowy „Szlak Wdy”

Wdzydze — „Wielka Woda”

Powierzchnia  918,8 ha , maksymalna głębokość 68 m długość 8,2 km, szerokość 2,8 km. Południowe ramię  tzw. „Krzyża Wdzydzkiego”; dwa ramiona zwane Wielką i Małą Wodą  (Szerzawą – w nazewnictwie miejscowym), odgrodzone od siebie ciągiem wysp: Ostrów Wielki (druga co do wielkości śródjeziorną wyspa w Polsce o długości 3 km , zamieszkała), Ostrów Mały i Glonek. Pozostałe to wyspa Sorka, Przerost i Wyspa Sidły. Po raz pierwszy jezioro Wdzydze wzmiankowane było w dokumencie księcia pomorskiego Sambora z 1258 r. Zbiornik rynnowy, otoczony ze wszystkich stron równinami sandrowymi; linia brzegowa dobrze rozwinięta, brzegi piaszczyste, porośnięte lasami (w 60% linii brzegowej). Dawniej typowy zbiornik oligotroficzny, w którego czystych wodach dominowały łososiowate oraz endemiczna forma pstrąga potokowego i troć jeziorowa zwana „wdzydzką”. Postępująca eutrofizacja (zarastanie) jeziora. Miejsce bytowania wielu gatunków ptactwa, z których część jest prawnie chroniona np. tracz długodzioby, brodziec piskliwy, puchacz. Na terenie wyspy Ostrów Mały projektowany jest rezerwat florystyczny, mający na celu ochronę żyznego grądu z rzadkimi gatunkami roślin w runie np. lilia złotogłów, kokorycz pusta.